• Document: Osnovne veličine, jedinice i izračunavanja u hemiji
  • Size: 764.11 KB
  • Uploaded: 2019-05-16 19:47:50
  • Status: Successfully converted


Some snippets from your converted document:

Osnovne veličine, jedinice i izračunavanja u hemiji Pregled pojmova veličina i njihovih jedinica koje se koriste pri osnovnim izračunavanjima u hemiji dat je u Tabeli 1. Tabela 1. Veličine i njihove jedinice za osnovna izračunavanja Veličina Oznaka Jedinica Masa m mg, g, kg Relativna atomska masa Ar / Relativna molekulska masa Mr / Molarna masa M g/mol Količina supstance (mol) n mmol, mol, kmol Avogadrov broj NA čestica*/mol Zapremina V cm (ml), dm3 (L), m3 3 Molarna zapremina Vm cm3/mol, dm3/mol, m3/mol * atom, molekul, jon Relativna atomska i molekulska masa, Ar, Mr. Relativna atomska masa (Ar) nekog elementa je broj koji pokazuje koliko puta je prosečna masa atoma tog elementa veća od 1/12 mase ugljenikovog izotopa 12C. Ar = Prosečna masa atoma nekog elementa ma(E) predstavlja srednju vrednost mase atoma izotopske smeše koja se u prirodi nalazi. Ar(E) = Ar1·ω1 + Ar2·ω2 gde je Ar1 – relativna atomska masa izotopa 1, ω1 – maseni udeo izotopa 1, Ar2 – relativna atomska masa izotopa 2, ω2 – maseni udeo izotopa 2. Relativna atomska masa nekog elementa se može izračunati i preko jednačine: Ar(E) = gde je ma(E) – masa jednog atoma elementa, u – inificirana atomska jedinica mase (1u = 1/NA [g] = 1/NA·103 [kg] = 1,66×10–27 kg). Relativna molekulska masa (Mr) elementa ili jedinjenja je broj koji pokazuje koliko puta 12 je masa molekula tog elementa ili jedinjenja veća od mase ugljenikovog izotopa C. i jednaka je zbiru relativnih atomskih masa elemenata koji čine taj molekul. Primer 1. Koliko je Ar/Mr: a) vodonika, b) kiseonika, c) vode a) Relativna atomska masa vodonika je: Ar(H)= 1 b) Relativna atomska masa kiseonika je: Ar(O)= 16 c) Relativna molekulska masa vode je: Mr(H2O)= 2Ar(H)+Ar(O) = 2·1+16 = 18 Količina supstance – mol (n), molarna masa (M), molarna zapremina (Vm) Mol (n) je ona količina supstance koja sadrži onoliko elementarnih čestica (atoma, molekula, jona, formulskih jedinica) koliko ima atoma u 12 g ugljenikovog izotopa 12C. U 12 g ugljenikovog izotopa 12C nalazi se Avogadrov broj (NA) – 6×1023 atoma ugljenika. Masa supstance koja odgovara količini od jednog mola naziva se molarna masa (M) i izražava se jedinicom g/mol. Molarna masa predstavlja odnos između mase i količine supstance: M= => n= . Molarna zapremina (Vm) je zapremina koju zauzima 1 mol gasovite supstance pri normalnim uslovima1 (n.u.), a to je zapremina od 22,4 dm3 (L). Definiše se kao odnos zaremine te supstance V i količine te supstance n: Vm = . Veza između količine supstance, molarne mase, Avogadrovog broja i molarne zapremine data je jednačinom koja sledi i šematki je prikazana na Slici 1: n= = = Slika 1. Uzajamna povezanost veličina za osnovno izračunavanje Mol-atom. Jedan mol molekul (1n molekul) ima onoliko mol-atoma, koliko i atoma elemenata u jednom molekulu. 1 Normalni uslovi: t = 0 °C (273,15 K), p = 101,325 kPa. Voda je pri normalnim uslovima tečnost, i njena gustina je ρ = 1 g/cm3, što znači da je 1g H2O = 1 cm3. Primer 2. Koliko mol-atoma ima: a) 1 mol molekul H2O i b) 1 mol molekul NH3 Primer 3. Odrediti broj čestica, masu, zapreminu i broj mol-atoma za jedan mol molekula kiseonika (n.u.). Izračunavanja u hemiji mogu se raditi preko: 1) formule, 2) proporcije, 3) relacije. Kod postavljanja relacija podaci iz zadatka se pišu u dva reda: prvi red sadrži podatke iz teksta zadatka, a drugi red podatke za 1 mol supstance (atom/molekul), Slika 2. Slika 2. Šematski prikaz postavljanja relacije Primer 4. Kolika je masa jednog atoma kiseonika? Izračunavanja na osnovu hemijskih jednačina Hemijskim jednačinama se predstavljaju hemijske reakcije. Pri rešavanju zadataka, izračunavanju preko hemijskih jednačina, postavka se radi tako da se podaci iz zadatka (po tekstu zadatka) pišu iznad stehiometrijski izjednačene hemijske jednačine date reakcije, a ispod jednačine se pišu podaci po jednačini (Slika 3). Slika 2. Šematski prikaz izračunavanja

Recently converted files (publicly available):